2000 yılında Birecik Barajı’nın tamamlanmasıyla birlikte Fırat Nehri’nin suları yükseldi, Nizip ilçesindeki birçok tarihi yapı sular altında kaldı. Bu tehlike karşısında Harran Üniversitesi Senatosu, Fırat kıyısında Kalemeydanı köyünde bulunan 15 odalı ve 4 ayvanlı Feyzullah Efendi Konağı’nı kurtarmak için tarihi bir karar aldı: Konağın taşınması.
Gece gündüz süren çalışmalarla, işçiler konaktaki yaklaşık 10 bin taşı tek tek sökerek numaralandırdı. Yükselen su seviyesine karşı zamanla yarışılan bu süreç sadece 4 ayda tamamlandı. Ardından taşlar kamyonlarla yaklaşık 150 kilometre uzaklıktaki Osmanbey Yerleşkesi’ne taşındı.
Osmanbey’de başlayan yeniden inşa süreci yaklaşık 2 yıl sürdü. Numara numara getirilen taşlar, akademisyenlerin gözetiminde aslına uygun şekilde yeniden yerleştirildi. Böylece Fırat kıyısında suya gömülmekten kurtarılan Feyzullah Efendi Konağı, Urfa’da yeniden ayağa kaldırıldı.
Bugün 1.000 metrekarelik alanı, 2 katlı yapısı, geniş eyvanları, iç avlusu ve misafir kabul salonlarıyla ziyaretçilerini ağırlayan konak; yalnızca Harran Üniversitesi’nin sosyal ve kültürel etkinliklerine ev sahipliği yapmakla kalmıyor, aynı zamanda kültür turlarıyla geçmişi günümüze taşıyor.
Uzmanlar, bu taşınma sürecini dünyada ender rastlanan bir kültürel miras koruma örneği olarak değerlendiriyor. Tarihçiler ise konağın serüvenini, “sulara karışmaktan kurtarılan bir hafızanın Urfa’da yeniden dirilişi” olarak tanımlıyor.
Feyzullah Efendi Konağı, bugün hem Halfeti’nin hem de tüm bölgenin kültürel mirasını geleceğe aktaran bir simge olarak varlığını sürdürüyor.
